op stap met een knipoog naar het verleden

Ladysmith, Weiwerd, Heveskes en Oterdum

verdwenen  door industrialisering en dijkverhoging

Startpunt van de wandeling:
Station Delfzijl

Eindpunt van de wandeling: 
Bushalte Sluis, Termunterzijl

Bereikbaar met OV:
Station Delfzijl
Bushalte Sluis, Termunterzijl

Lengte wandeling:
Totaal: 23 km.
In te korten tot 11 km. 


Horeca onderweg: Diverse in Delfzijl en Termunterzijl 

Routebeschrijving V 2
PDF – 464.8 KB 10 downloads
Kijkpunten V 2
PDF – 459.5 KB 5 downloads
Gpx Rondwandeling
Geografische data – 1.5 MB 9 downloads
Gpx Lijnwandeling
Geografische data – 2.5 MB 7 downloads

Er zijn 2 mogelijkheden:
1) Rondwandeling: station Delfzijl - Ladysmith - station Delfzijl 11 km.
2) Lengtewandeling Delfzijl - Termunterzijl 23 km.
    Let op: De bus uit Termunterzijl rijdt niet op zaterdag en zondag.
    Raadpleeg altijd OV9292.  

De wandeling:

Na de Tweede Wereldoorlog werd Delfzijl door de Nederlanse overheid aangewezen als gebied voor economische ontwikkkeling. De vondst van zout, de ontdekking van een enorme gasbel en de ligging aan de Eems beloofden een gouden toekomst. Er werd een nieuwe buitenhaven aangelegd, de dijken werden op Deltahoogte gebracht en industrieterreinen werden steeds verder uitgebreid. Totdat de economische bloei door de oliecrisis in 1973 tot stilstand kwam. Vier dorpen zijn geheel of gedeeltelijk ten onder gegaan voor fabrieken die nooit kwamen. Vanuit Delfzijl lopen we eerst noordelijk over de onlangs verhoogde dijk naar wat er nog te zien is van het verdwenen gehucht Ladysmith. Via het wierdenlandschap van Uitwierde en Biessum en slingerend langs het Damsterdiep keren we terug naar Delfzijl.

Wie wil kan hier de wandeling afbreken door naar het station terug te lopen.

Het zuidelijke deel van de wandeling is voor de themaliefhebber en voert door industrielandschap. Onvermijdelijk zijn lange stukken asfalt die ons brengen bij Weiwerd en Oterdum. In de verte zien we van Heveskes alleen het kerkje nog staan, eenzaam in het landschap. Het laatste stuk over de dijk naar Termunterzijl maakt veel goed. Vanaf hier kun je op maandag t/m vrijdag met de bus terug naar Delfzijl. 

Routebeschrijving

Verlaat het station en loop RD over het trottoir langs het busstation. Op de kruising met verkeerslichten LA het spoor over. Na het Muzeeaquarium RA richting Eemshotel. Bovenop de dijk LA over het fietspad.

Je passeert een veerooster. Na het laatste flatgebouw ga je twee trappen af naar beneden en een houten bruggetje over. Na de brug RA, een wandelpad langs het water. Aan het eind RA. Het voetpad loopt een stukje evenwijdig aan de weg en buigt naar rechts. Volg het pad dat aan ’t eind een asfaltweg wordt, met de bocht naar rechts. Vóór het paaltje met KP richting 85 LA naar het tunneltje. Waar het voetpad begint zie je links opgemetselde restanten van muren die herinneren aan de huisjes van het verdwenen gehucht Ladysmith.

Ga het tunneltje onderdoor en loop RD tot de T-splitsing. Hier LA en ongeveer 30 m. daarna RA richting de kerktoren van Uitwierde. Vóór de huizen LA, een smal klinkerpaadje (Pastoriepad).

Volg het klinkerpaadje dat na huisnr. 6 naar rechts buigt en langs het kerkhof loopt (Bakkerspad). Het pad eindigt bij het toegangshek naar de kerk.

In de kerk bevindt zich het orgel uit de kerk van het verdwenen dorp Heveskes, waar we later op de route langs komen. Het is de moeite waard de toren te beklimmen.

Een belevenistrap brengt je naar boven en komt uit op een balkon, waar vandaan je een prachtig uitzicht hebt over de omgeving. De kerk is niet te bezichtigen.

Ga RA. Bij de asfaltweg weer RA, Damlaan. Op Y-splitsing rechts aanhouden. Op volgende splitsing bij het tweede verkeersbord “Verboden voor motorvoertuigen” LA, Hooilaan. Daarna eerste pad LA, Weidelaan. Aan het eind van de Weidelaan LA. Je loopt over de ossengang, die rond het dorp Biessum loopt. Na huisnr. 28 op T-splitsing RA. De asfaltweg wordt een smal klinkerpad dat over de wierde loopt. Dit is de enige gave Groninger wierde met rondom een nog bijna intacte ossenweg. De boerderijen stonden met het smalle einde van de schuur naar de ossenweg gericht.Ga RA. Bij de asfaltweg weer RA, Damlaan. Op Y-splitsing rechts aanhouden. Op volgende splitsing bij het tweede verkeersbord “Verboden voor motorvoertuigen” LA, Hooilaan. Daarna eerste pad LA, Weidelaan. Aan het eind van de Weidelaan LA. Je loopt over de ossengang, die rond het dorp Biessum loopt.

Na huisnr. 28 op T-splitsing RA. De asfaltweg wordt een smal klinkerpad dat over de wierde loopt. Dit is de enige gave Groninger wierde met rondom een nog bijna intacte ossenweg. De boerderijen stonden met het smalle einde van de schuur naar de ossenweg gericht.

Aan het eind van het klinkerpad even naar rechts en direct daarna LA. Volg de asfaltweg met de bocht naar rechts, Biessumerlaan. Bij het tunneltje LA onder de spoorbaan en de weg door. Op kruising van fietspaden RA. Volg het slingerende fietspad met het water aan de linkerhand. Bij een lantaarnpaal met fietsknooppuntenborden LA richting KP 83. Vlak vóór de voorrangsweg LA langs een bankje. Steek de voorrangsweg over. 

Ga vlak voor de brug LA de trap af en beneden weer LA langs het Damsterdiep. Op de kruising RD, Pellerij oversteken. Voor de verkeersweg RA over het voetpad. Links is de voormalige steenfabriek Fivelmonde waar tot 2002 in de bijzondere zigzagoven de karakteristieke rode Groninger bakstenen werden gefabriceerd. De fabriek is nog geheel intact en wordt nu gebruikt  voor allerlei activiteiten.

 

Eerste weg RA, Snikkepad. Blijf dit pad, dat later een fietspad wordt, langs het Damsterdiep volgen. Je passeert aan je rechterhand twee bruggen, komt langs de gebouwen van een roeivereniging en een scoutinggebouw. Het fietspad wordt een klinkerweg. Volg deze met de bocht naar rechts. Aan ’t eind RA, Vlotterspad. In de bocht de berm oversteken en RD over het fietspad.

Ga met de bocht mee naar rechts en links onder de weg door. Einde Vlotterspad RD, Jaagpad. Aan het eind van het Jaagpad staat rechts in het plantsoen een standbeeld van Maigret. George Simenon, die in 1929 in Delfzijl verbleef wegens een reparatie aan zijn boot, schreef hier zijn eerste misdaadroman met commissaris Maigret in de hoofdrol. “Maigret in Holland” speelt zich af in Delfzijl.

Wie minder geïnteresseerd is in het thema Verdwenen Dorpen, kan hier de wandeling afbreken en doorlopen naar het station. Ga niet rechtsaf de brug over, maar loop RD over de Rijksweg met het Damsterdiep aan de rechterhand. Voorrangsweg oversteken. Vóór appartementencomplex Blockhuys LA, Singel. Je komt langs de voormalige synagoge. Op kruising met Landstraat LA naar het station.  

Ga RA de brug over Farmsum in, Midscheeps. De weg slingert door een woonwijk. Ter hoogte van huisnr. 96 RA, een graspaadje richting de jachthaven. Voor het water LA. Volg de weg langs de haven met de bochten mee. Aan het eind van de haven RA over de brug en ga vóór het tankstation RA, Nieuwland. Na de witte brug RA, Pastorietuin. Je komt langs de kerk van Farmsum. Het orgel en de luidklok van het bijna verdwenen dorp Weiwerd, waar we straks doorheen komen, zijn in de kerk van Farmsum ondergebracht.
Ga bij de kerk RD, een pad tussen de huizen. Aan het eind LA. Op het pleintje staat een Geselpaal.

Steek de weg over en ga de Molenlaan in. Eerste weg RA. In de bocht LA de trap af. Je loopt op een klinkerpad door het park. Op de kruising voor de school Het Baken LA. Je komt uit bij de molen. Hier LA. Steek eerst de Molenstraat over en ga daarna RA met de verkeerslichten. Na de verkeerslichten weer RA, Farmsumerzijl. Eerste weg LA, Breedelaan en vervolgens weer LA, Trambaan. Bij de asfaltweg RA en met de bocht mee naar links. Neem ongeveer 50 m. voor het einde de klinkerweg en ga met het trappetje omhoog. Steek de weg over, ga tussen de stenen banken door en LA langs het Eemskanaal. Aan het eind RA over de brug. Loop RD met aan je rechterhand het Pekelbassin. Na de brug LA richting Weiwerd, Heemskesweg. De asfaltweg wordt een klinkerweg. Eerste klinkerpaadje LA. Volg dit klinkerpaadje dat naar rechts buigt RD. Je loopt over de wierde van Weiwerd. Op T-splitsing RA en aan het eind LA. Het pad komt weer uit op de Heemskesweg. Ga hier LA. Aan de linkerhand is het kerkhof van Weiwerd dat uitkijkt over aluminium-, chloor- en afvalwaterfabrieken.

Na het bord einde Weiwerd RD. Buig bij de voorrangsweg met het fietspad mee naar links. Verderop zie je aan de overkant van het water achter de bomen de kerk van het verdwenen dorp Heveskes.

Bij de Heemskesbrug LA. Steek de voorrangsweg over en ga RA over het fietspad. Na ong. 900 m. bij het ANWB verkeersbord LA richting Borgsweer/Termunten, Valgenweg. Waar de Valgenweg een scherpe bocht naar rechts maakt RD tussen de houten hekken door naar het fietspad langs de dijk. Hier RA. Even verderop staat links een monument met grafstenen ter herinnering aan het verdwenen dorp Oterdum.

Loop naar boven en ga op de dijk RA. Volg de dijk tot Termunterzijl. Bij de sluis is rechts de bushalte.