op stap met een knipoog naar het verleden

Zaltbommel - Heerewaarden 16,5 km.

Door de uiterwaarden, langs Maas en Waal
Startpunt:  Station Zaltbommel (gratis parkeren)
Eindpunt:   Heerewaarden Bushalte De Buke

Ga bij de uitgang van station Zaltbommel linksaf en steek de spoorbaan over. Neem de eerste weg links. Volg de bocht naar rechts. Daarna eerste weg links tot de dijk. Je loopt over een industrieterrein. 

Bij de dijk kom je het wit-rode routeteken weer tegen. Maar eerst nog even een appeltje voor de dorst trekken uit de fruitautomaat en afscheid nemen van de Martinus Nijhoffbrug! 

Op de Waaldijk is het weer genieten van het prachtige uitzicht. Na de tot crossbaan omgetoverde vuilstortplaats maakt de dijk een scherpe bocht naar rechts. Hier kun je kiezen rechtdoor te gaan door het natuurgebied Kil van Hurwenen of rechtsaf de dijk te blijven volgen. De kil is een voormalige Waalbocht en een waar vogelparadijs. 

Als je de dijk volgt zit je als vogelspotter op de eerste rang met een prachtig uitzicht. Wij spotten een wel heel bijzondere vogel!

Het is een zogenaamde Hawk Kite, vliegend boven een boomgaard. Uit de boomgaard komt een concert van vogelgeluiden alsof er een groep spreeuwen huist. Het is allemaal nep. Terwijl links van de dijk vogels een lust zijn voor de vogelaar, zijn ze rechts van de dijk een last voor de fruitteler. Een klein gaatje in een vrucht doet een peer al rotten en kan de oogst bederven. Vooral de beschermde pimpelmezen, vinken en koolmezen zijn de boosdoeners. De havikvlieger en de geluidsinstallatie moeten ze uit de buurt houden.

Even voor de steenfabriek komen beide routes weer samen.

Tijd voor een koffie- of lunchstop bij Eetcafé De Roskam. Intussen komt er van alles voorbijvaren.

We lopen verder langs de Waal en komen in Rossum. Waarschijnlijk was het gelijknamige kasteel het buitenverblijf van de familie Van Rossum. In de kerk is Maarten van Rossum in 1555 in een tombe bijgezet. Het graf is echter geplunderd door Spaanse soldaten. Zijn gebeente zou overgebracht zijn naar de St. Jan in Den Bosch, maar daar is later niets meer van teruggevonden. 

Bij Rossum kun je kiezen de route verder te lopen richting Empel, maar wij gaan richting Heerewaarden. Ten noorden van Sluis Sint Andries ligt Fort Sint Andries. Tijdens de Tachtigjarige Oorlog hadden de Spanjaarden hier hun grootste militaire bouwwerk. Daar is niets meer van over. Het nieuwe fort werd in 1816 gebouwd om de scheepvaart tussen de Maas en de Waal te controleren en de naastgelegen sluis te bewaken. Op het fortterrein zijn nog de restanten van het militaire gebruik tussen 1940 en 1964 te zien. 

Toen de nieuwe sluis in de jaren '30 van de vorige eeuw klaar was, is de oude gedempt. 

Even verderop staat een monument ter nagedachtenis aan vier soldaten die op 26 oktober 1944 werden gedood nadat hun patrouille in een hinderlaag liep. Het bronzen hoofd is niet van koningin Wilhelmina, zoals wij dachten, maar van een Engelse soldaat. De scheur in het gezicht is niet vanwege ouderdom, maar is daar bewust in aangebracht.

Het Land van Maas en Waal is hier op zijn smalst. Waar vroeger de Waal bij hoogwater overliep in de Maas, ligt nu het natuurgebied de Buitenpolder Heerewaarden. Wij steken hier te voet over en lopen langs de veel rustiger Maas over de dijk naar Heerewaarden. Hiervandaan kun je met een overstap in Rossum met de bus terug naar Zaltbommel.